Một góc nhìn khác về Hội nghị tổng kết 3 năm áp dụng DDC

Trong hai ngày 22-23/9/2009, Hội nghị tổng kết 3 năm áp dụng DDC đã được Thư viện Quốc gia VN phối hợp với Vụ Thư viện tổ chức tại Sapa, Lào Cai với sự tham gia của đại diện các hệ thống thư viện trong cả nước. Mặc dù được đưa vào áp dụng chính thức trong cả nước từ 3 năm nay, việc áp dụng chuẩn mới này ở Việt Nam vẫn còn khá nhiều tranh cãi. Ngay cả ở hội nghị này, đánh giá về kết quả của hội nghị cũng còn nhiều ý kiến trái chiều. Bài viết về hội nghị của ông Nguyễn Minh Hiệp, Giám đốc Thư viện ĐH KHTN TP Hồ Chí Minh, về hội nghị này được gửi rộng rãi cho những ai quan tâm là một ví dụ:

Bài viết của ông Nguyễn Minh Hiệp: http://www.box.net/shared/mf7z8vcd8j

Ngay lập tức, đã có nhiều ý kiến đã phản hồi về bài viết này và tôi xin phép đăng nguyên văn với nhận thức rằng các tác giả cũng mong muốn ý kiến của mình tới được đông đảo đồng nghiệp. Xin lượng thứ nếu tôi đã hiểu sai và tôi xin sẵn sàng bỏ nội dung mà tác giả yêu cầu khỏi mục này.

Hoàng Thị Thục, TV Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh:

K/g: Các đồng nghiệp,

Hội nghị ở Sapa vừa rồi là một dịp để chúng ta giao lưu chia sẻ kinh nghiệm trong việc áp dụng DDC và cùng thống nhất với nhau về hướng sắp tới. Mọi người đã có được không khí vui vẻ, có được một buổi chia tay thân mật và tình cảm với anh Khang, một người anh đáng kính của các đồng nghiệp thư viện Việt Nam.

Tôi cho rằng chúng ta nên quan tâm đến định hướng và những việc sắp tới thay vì chấp nhặt một vài ý kiến nào đó, đặc biệt là những ví dụ tiểu tiết trong các tham luận được nêu lên có tính chất trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm, có thể đúng có thể sai ở góc độ chuyên môn từ những người trực tiếp làm công tác phân loại, không phải ở tầm lãnh đạo thư viện đem ra phân tích. Chúng ta chỉ nên tiếp nhận các ý kiến đúng, sai của các đồng nghiệp một cách thiện chí, rút ra những điểm mấu chốt của vấn đề để suy nghĩ những giải pháp cần thiết.

Về cái gọi là “Mạng cộng đồng” hay tương tự, hoặc là vấn đề biên mục tại nguồn, biên mục tập trung và mục lục liên hợp… chỉ có Thư viện Quốc gia mới đủ tư cách đảm nhận. Thư viện cả nước sẽ cùng chung sức thực hiện. TVQG chỉ cần xây dựng một quy trình phối hợp tốt, tập hợp được sức mạnh của các thư viện là có thể chủ trì việc này thành công. Sự kêu gọi hợp tác rất chân thành và cầu thị của TVQG là rất đáng quý. Phải hiểu rằng đó không phải là sự “cô gắng làm những việc mà điều kiện chưa cho phép” (trích từ bài viết của anh Hiệp) mà là lời kêu gọi mọi người chung sức để thực hiện việc chung. Cho dù TVQG có đội ngũ cán bộ nghiệp vụ trình độ đến đâu thì có lẽ cũng sẽ cần và sẵn sàng tiếp nhận sự đóng góp của cả cộng đồng thư viện. Tôi thấy TVQG đã và đang đảm nhiệm vai trò của mình với tất cả khả năng hiện có (và cũng có lộ trình) chứ không nhất thiết phải đợi đến khi hoàn tất một hoặc một vài lộ trình nào đó.

Chúc các anh/chị vui vẻ.

Lê Quỳnh Chi, TV Đại học Sư phạm TP Hồ Chí Minh:

Kính gui các anh, chi!

Toi da doc bai viet ve Hoi nghi o Sapa cua anh Nguyen Minh Hiep va y kien cua chi Hoang Thi Thuc. Toi cung la mot trong hon 250 dai bieu ve tham du Hoi nghi nay, xin co mot so trao doi nhu sau:

1.     Toi hoan toan dong y voi y kien cua chi Hoang Thi Thuc ve muc đích chinh cua Hoi nghi la: cac thu vien “chia sẻ kinh nghiệm trong việc áp dụng DDC và cùng thống nhất với nhau về hướng sắp tới “ . Vi vay cac y kien phat bieu trong Hoi nghi co the dung, chua dung ve goc do chuyen mon, nhung deu giup cho cac can bo thu vien nhin lai, danh gia dung minh de lam viec tot hon. Chung ta nen tiep nhan voi thai do thien chi, tren tinh than xay dung.

2.     Hoi nghi lan nay co quy mo lon, quy tu hon 250 dai bieu cua cac he thong thu vien tren toan quoc, co tinh chinh thong, la tieng noi thong nhat cua cong dong thu vien do Thu vien Quoc gia va Vu Thu vien to chuc, nen cach so sanh voi “Hoi nghi ban tron “ cua Cau Lac Bo Thu vien truoc day la hoan toan khap khieng, mang tinh chu quan va cố tình de cao vai tro ca nhan.

3.     Đồng quan điểm như chi Thuc va nhieu anh chi dong nghiep khac (da trao doi truc tiep voi toi), toi cho rang vấn đề biên mục tại nguồn, biên mục tập trung và mục lục liên hợp… chi co Thu vien Quoc gia moi du tu cach dam nhan, cac thu vien khac se cung phoi hop thuc hien.

4.     Tu nhieu nam nay, Thu vien Quoc gia va Vu Thu vien luon no luc tim cac giai phap de chinh thuc quyet dinh thong nhat cac chuan nghiep vu cho cac thu vien thuc hien, minh chung thuyet phuc nhat la ban dich DDC14 ra doi nam 2006 . Điều nay khac han voi nhan dinh “nhung nguoi co trach nhiem quang ba DDC chua co nhan thuc dung dan ve chuan hoa noi chung va DDC noi rieng”.

5.     Trong email, anh HIệp viet câu:  “Enjoy something funny from the Conference in Sapa last month. Toi thay rat bat binh, vi day la mot Hoi nghi chinh thuc, nghiem tuc cua cac he thong thu vien tren pham vi ca nuoc, chang co gi dang de goi la “funny” ca. Chung ta nen nhin no voi thai do nghiem tuc, dung muc.

Hà Lê Hùng, Trung tâm Thông tin Học liệu ĐH Đà Nẵng

Kính thưa các anh chị đồng nghiệp.

Tôi rất tiếc đã không tham dự được hội nghị thư viện tại Sapa để hiểu biết đầy đủ về tổng kết tiến trình áp dụng chuẩn DDC
của các thư viện ở qui mô quốc gia, đồng thời chia tay với người anh đáng kính của thư viện VN – Anh Nguyễn Thế Khang.

Chúng tôi là một trong số những người đi sau trong việc  sử dụng DDC và các chuẩn quốc tế khác. Do vậy, cá nhân tôi đánh giá cao các thư viện đại học Phía Nam là những thư viện tiên phong trong việc sử dụng các chuẩn này, đồng thời tôi cũng rất trân trọng các thư viện đại học cũng như công cộng khác đang nổ lực vượt qua các khó khăn (nguồn lực, tư duy, hiểu biết đầy đủ, tài chính, công nghệ, v.v….) trong thời gian qua để tiếp cận và áp dụng các chuẩn mới cho thư viện mình.

Việc sai sót của các thư viện, nếu có, trong quá trình hội nhập thông qua việc áp dụng các chuẩn mới là đương nhiên không  thể tránh khỏi. Do vậy, chúng ta không nên phí thời gian phân tích, mổ xẻ những sự việc nhỏ mà nên dành thời gian và nổ lực cho những kế hoạch, chương trình lớn hơn, toàn cục hơn. Tôi hy vọng các thư viện đại học cũng như công cộng cùng nhau hợp tác, hỗ trợ nhau để xây dựng bức tranh toàn cảnh của thư viện Việt Nam trở nên tốt đẹp hơn, sáng sủa hơn trong những năm đến. Thực hiện được điều đấy mới thể hiện được thái độ đúng đắn của người làm công tác thư viện trong giai đoạn đầy khó khăn hiện nay.

Xin cám ơn và xin chúc các anh chị mạnh khoẻ và hạnh phúc.


TS Lê Văn Viết, TV Quốc gia Việt Nam

Thưa anh Hiệp;

Thưa các anh, các chị đồng nghiệp,

Tôi đã đọc bản tin của anh Hiệp ngay từ khi anh ấy gửi. Cảm giác nặng nề, u ám cứ đeo đẳng tôi từ đó đến nay. Do bận một số công việc nên tôi chưa trả lời anh Hiệp được nay có email của chi Quỳnh Chi và có chút thời gian tôi muốn có đôi lời cùng anh Nguyễn Minh Hiệp và các anh các chi đã đọc tin này, vì tin này liên quan trực tiếp đến tôi.

Cảm giác nặng nề, u ám ở tôi từ bài viết của anh Hiệp đấy là thái độ trịch thượng, coi thường người khác và sự không trung thực của anh Hiệp.

Trước hết tôi nói đến tính không trung thực của anh Hiệp. Anh đã trích sai ý của tôi tại hội nghị – hội thảo đó. Tôi là chủ tọa phiên thảo luận về các giải pháp để tăng cường, đẩy mạnh áp dụng DDC trong thời gian tới, khi tổng kết các ý kiến tham luận liên quan đến việc thành lập Ban ứng dụng DDC cho các thư viện trong cả nước do thư viện QGVN đứng đầu, tôi đã nói đại ý rằng:vì TVQGVN chỉ mới ứng dụng DDC 14 trong gần 3 năm qua nên chỉ có thể tư vấn nghiệp vụ về DDC 14, còn về các phiên bản khác như DDC 19, 20,21,22 mà các thư viện khác nhau đang sử dụng thì sẽ mời các thư viện đã áp dụng lâu năm các phiên bản đó cùng tham gia. Tôi nghĩ rằng cách nói như vậy là đúng mực, biết người biết ta và có cơ sở khoa học. Rất tiếc rằng anh Hiệp đã chỉ ghi một câu rất chung chung và không đúng tinh thần lời nói của tôi trong bản tin: “chúng tôi chưa rành DDC mời các vị hợp tác” nhằm hạ thấp uy tín của tôi và làm người khác hiểu nhầm về hội nghị do TVQGVN dày công chuẩn bị. Càng đáng buồn và đáng trách hơn khi những tin tức nội bộ như vậy (về hội nghị SaPa) đã được anh Hiệp chuyển ngay ra tiếng Anh (với lời lẽ còn nặng nề hơn) và gửi cho các đối tác nước ngoài. Tôi không biết mục đích của việc làm này là gì, và có cần thiết không, có mang lại lợi ích gì cho công tác thư viện ở nước ta? Tôi biết việc trích dẫn sai lời nói của người khác nhằm có lợi cho mình đã được anh Hiệp thực hiện với ông Phạm Thế Khang, Vũ văn Sơn, bà Tạ Thị Thịnh trong những năm trước đó.

– Về sự không tôn trọng người khác: hội nghị – hội thảo là việc tự do trao đổi ý kiến ngang bằng của các thành viên về chủ đề của hội nghị – hội thảo đó. Việc đại diện trường ĐHVHHN có góp ý về một số nhược điểm của bản dịch DDC 14 và kiến nghị một số biện pháp trong đó có tăng cường việc Việt nam hóa các chuyên mục có liên quan nhiều đến VN là hoàn toàn đúng đắn và phù hợp với ý kiến của nhiều bài tham luận và thực tiễn phân loại tài liêu ở nước ta. Đó cũng là ý muốn của Ban tư vấn DDC trong buổi công bố bản dịch tiếng Việt DDC14. Do đó, việc làm này không thể bị phê phán được. Cũng như vậy ý kiến về một số giải pháp trong việc xử lý các tác phẩm VH của 1 chuyên gia TVQGVN là đưa ra lấy ý kiến của các chuyên gia tham dự hội thảo và đề nghị các đại biểu gửi góp ý cho TVQGVN trước 10/10/2009. Anh Hiệp có ý kiến nhưng lại không gửi BTC mà lại đưa lên mạng với một lối hành văn không thân thiện. Ở đây tôi muốn nói thêm một vấn đề: cha ông ta đã từng dạy rằng nói người phải nghĩ đến ta. Hôm đó anh Hiệp cũng đã nói một câu về vai trò duy nhất của DDC chỉ là để tổ chức kho TL và cũng đã được ông Phạm Thế Khang, ô. Vũ văn Sơn “sửa” ngay tại chỗ. Một người tự coi mình là đã nghiên cứu, giảng dạy lâu năm về DDC mà nói câu đó thì sao không sờ lên gáy mình trước rồi hãy phê bình, đúng hơn là chê người khác.

– Về thái độ trịch thượng. Trong bản tin của anh Hiệp có ghi “một khi Thư viện Quốc gia xác định đúng tầm thì chính Mạng Cộng đồng này cũng giao về cho Thư viện Quốc gia”. Ẩn ý của câu nói này là ta đã thành lập mạng cộng đồng và đến một lúc nào đó ta “ban ơn” giao về cho Thư viện quốc gia. Không biết tôi có hiểu đúng thâm ý của anh Hiệp không? Tuy nhiên, tôi xin thưa với anh Hiệp răng: mạng của anh đã thành lập đâu mà anh định tặng? và nếu có được lập chắc gì đã hiệu quả. Lý do không hiệu quả: 1. Mạng này chỉ có thể bao quát được các tài liệu tiếng Việt thôi vì nếu cần sách ngoại thì các TV sẽ sd OCLC, TVQH Hoa kỳ…

2. Các nguồn lực TT của các thư viện của ta còn ít và trùng lặp, nếu có ai gửi (bán) các biểu ghi cho Mạng thì sẽ chồng chéo nhiều, vừa tốn công sức kiểm tra, loại bỏ của nhà mạng vừa khó thanh toán cho các thư viện gửi tới. Và nếu các TV gửi tới, tạo lập được một CSDL dùng chung thì liệu có hơn gì CSDL của TVQGVN, một CSDL được tạo lập để các TV trong cả nước dùng chung. Mạt khác, về mặt pháp lý, việc tạo lập MLLH các TL của VN từ trước tới nay (Tổng Thư mục VN) đã được Nhà nước giao cho TVQGVN rồi và TVQGVN đang từng bước thực hiện. Tất nhiên, nói vậy không phải là cấm các cá nhân, tổ chức lập các “sản phẩm” tương tự mà chỉ nói rằng có cần thiết phải tạo lập chúng không?

3. Việc thu nhận các TL số và đưa ra phục vụ bạn đọc liệu có giải quyết được vd bản quyền? Bởi vì nhiều thư viện của ta hiện nay đang tiến hành số hóa TL nhưng có những TL chưa giải quyết vd bản quyền. Nếu mạng Cộng đồng mua về (mà chưa giải quyết bản quyền) và đưa lên Internet thì nếu có tranh chấp bản quyền thì ai đứng ra giải quyết? v.v.
Vì thế, nếu mạng cộng đồng được thành lập rồi “giao” (rất oai?) cho TVQGVN thì chắc gì TVQG đã nhận.

Một vấn đề nữa tôi cung muốn được đưa công khai lên mạng là thái độ không tôn trọng người nghe và đoàn chủ tọa của anh Hiệp trong buổi thảo luận của phiên họp do tôi là chủ tọa chính (cùng với 2 người khác). Khi anh Hiệp lên phát biểu tôi đã đề nghị anh Hiệp chỉ nói trong 15′, cùng lắm là 20 phút nhưng anh Hiệp đã nói trong 25 phút (nếu tôi không đề nghị anh xuống) mà anh toàn nói những vấn đề chẳng ăn nhập gì với vấn đề đang bàn (các giải pháp). Hết nêu về cách phân định loại hình thư viện của IFLA, rao giảng về vai trò của TVQG, phê phán chất lượng của đội ngũ TVQGVN lại đến mạng Cộng đồng và cuối cùng là nhữngviệc anh đã làm để giúp đỡ một số sở GD trong đào tạo cbtv trường học. Vì thế, bắt buộc tôi phải nhắc anh Hiệp đi vào trọng tâm của cuộc thảo luận và khi anh Hiệp nói quá thời gian 5′, tôi bắt buộc phải mời anh Hiệp xuống. tôi muốn nói ở đây là thái độ đúng mực và văn hóa của người đi họp, được phát biểu. Thời gian ngắn, nên chúng tôi đề nghị các đại biểu phát biểu ngắn gon. Tôi cũng cần nhắc lại một chi tiết: khi anh Vũ văn Sơn lên trình bày về dự án dịch DDC 22 – 23, anh đã đề cập khá chi tiết đến phần mềm chế bản bảng PL, tôi cũng đã lên đề nghị anh Sơn nói ngắn lại va anh Sơn đã điều chỉnh ngay. Nhưng chắc trong trường hợp của mình, anh Hiệp đã phật ý. Và tại cuộc họp tôi đã công khai xin lỗi hội nghị, xin lỗi anh Hiệp vì đã mời anh xuống nhưng nếu không mời xuống thì anh Hiệp chắc còn làm mất nhiều thời gian nữa. Đành đắc tội với anh Hiệp vậy. Tôi cũng muốn thanh minh một điều là tôi mời anh Hiệp xuống là vì lý do trên chứ không phải vì anh ấy “chê” tới số TVQGVN và đội ngũ cán bộ TVQGVN như một số người hỏi tôi).
Tôi xin lỗi quý vị về sự thanh minh dài dòng của mình. Nhân đây, tôi cũng muốn nhắn tới anh Hiệp: hãy tôn trọng người khác, trung thực và hãy tránh làm kẻ bề trên khi nhận xét về người khác.

Chúc mọi người sk, hạnh phúc.

Xin cám ơn.

Gửi phản hồi

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: